Vier praktische redenen die opruimen lastig maken

Je weet heus wel dat je moet opruimen, maar toch doe je het niet, de stapels groeien steeds weer aan. Daar kunnen allerlei redenen voor zijn, die te maken hebben met emoties. Maar soms zijn er gewoon hele praktische redenen aan te wijzen waarom je niet opruimt:

1.Spullen hebben geen vaste plaats
Als je niet weet waar iets hoort, dan kun je het ook niet opbergen. Zo simpel is het. Zorg dus dat alles wat je huis in komt een bergplek heeft. Als je minder wilt kopen, dan kan dit je helpen: bedenk in de winkel of je wel plek hebt voor deze nieuwe aankoop. Zo niet, koop het dan niet.

2.Spullen hebben geen handige bergplek
Een handige bergplek is natuurlijk in de eerste plaats een plek die bereikbaar is. Als je eerst allerlei spullen opzij moet schuiven voor je iets op kunt bergen, dan is de kans groot dat dat niet gebeurt en dat je dus niet opruimt.

In de tweede plaats is de bergplek zo dicht mogelijk bij de plek waar je de spullen gebruikt. Stel dat je je administratie in je werkkamer opbergt, maar je rekeningen aan de keukentafel betaalt. Goeie kans dat je dan je administratiespullen op de keukentafel bewaart. Want als je net die rekening hebt betaald, denk je: ik laat het maar even staan, want morgen moet ik nog even wat doen. Je betaalde rekeningen gooi je maar even op een stapel in plaats van in de map waar ze horen. Want die map staat helemaal boven en dat doe je nog wel een keer. Voor je het weet is je keukentafel veranderd in een papierchaos.

In zo’n geval is het beter om je administratie op te bergen in de buurt van de keukentafel. Dan ruim je het tenminste op. En denk niet: ik doe mijn administratie voortaan wel boven. Je gewoonte om de administratie aan de keukentafel te doen is lastig te veranderen. Een paar mappen naar beneden verplaatsen gaat veel sneller.

3.Je weet niet precies wat je moet doen
Het is lastig om te beginnen met opruimen als je niet precies weet wat je moet doen. Dat is vaak het geval als je projecten op je actielijst zet. Staat er bijvoorbeeld op je actielijst ‘woonkamer opruimen’, dan is dat een project. En als je naar de woonkamer kijkt, dan is daar zoveel te doen, dat je het al niet meer weet. En dus begin je er maar niet aan en schuif je het project voor je uit.

Als op je actielijst staat ‘dvd-hoesjes en dvd’s verzamelen en de dvd’s in de juiste hoesjes doen’, dan weet je precies wat je moet doen. De kans dat je die actie gaat uitvoeren is veel groter dan ‘woonkamer opruimen’. Heb je dus acties die allang op je lijst staan en die je maar niet uitvoert, vraag je dan eens af of het misschien een project is. Zo ja, bedenk dan wat de eerste actie moet zijn en doe dat.

4.Je hebt geen routine
Sommige dingen gebeuren alleen als je er een vaste routine voor hebt. Dat geldt vooral voor de processen in huis: je post, de boodschappen, de was, dat soort activiteiten. Als je niet elke dag je post opent, dan heb je al snel een stapel papier waar je tegenaan hikt. Als je niet elke dag je vuile was in de wasmand gooit, dan weet je nooit wanneer je wasmachine vol is. En als je je maaltijden niet plant, dan ren je elke dag naar de supermarkt en kost boodschappen doen heel veel tijd.

Voor alle activiteiten die steeds terugkomen, kun je een routine inbouwen. Op die manier houd je het bij en hoef je geen grote opruimacties te houden. Met een routine zorg je dat het probleem in de kiem gesmoord wordt, sterker nog, er is helemaal geen probleem.

Leer een nieuwe gewoonte

Vijf tips om het gemakkelijker te maken een nieuwe gewoonte aan te leren.

Het grootste gedeelte van wat we doen bestaat uit gewoontes. Dat is heel prettig omdat gewoontes je helpen om op de langere termijn dingen te bereiken. Als je twee keer per dag je tanden poetst dan is dat goed voor je gebit. Als je regelmatig sport dan hou je je conditie op peil. Bovendien zou het erg vermoeiend zijn als je over elke handeling elke keer na zou moeten denken. Gewoontes zijn het resultaat van een beslissing in het verleden.

Gewoontes zijn onmisbaar als je opgeruimd en georganiseerd wilt blijven. Zonder gewoontes ben je voortdurend brandjes aan het blussen en ben je ongestructureerd bezig. Maar als opruimen een gewoonte is, dan ontstaan er geen stapels en achterstanden. Je doet de dingen die je elke dag en elke week doet en daarmee hou je je huis in vorm. Net zoals je jezelf in vorm houdt als je regelmatig sport.

Er zijn tal van gewoontes die je helpen om opgeruimd te blijven. Voorbeelden van dagelijkse gewoontes zijn: ’s avonds je kleding klaarleggen voor de volgende dag en je tas inpakken, elke dag je post openmaken en opbergen, elke dag je bed luchten en je dekbed recht leggen, dagelijks de krant van de vorige dag bij het oud papier doen.

Omdat we zoveel op de automatische piloot doen is het ook lastig om nieuwe gewoontes aan te leren. Als je niet gewend bent om je spullen op te ruimen, dan valt het niet mee om je dat aan te leren. Voor een dagelijkse gewoonte duurt het minstens zes tot acht weken om deze aan te leren.

Gelukkig zijn er manieren om het jezelf wat gemakkelijker te maken om een nieuwe routine aan te leren. Je hoeft je dus niet te laten ontmoedigen. Maar het is wel handig om je voor te bereiden.

Hier volgen vijf tips die het je gemakkelijker maken om een nieuwe gewoonte aan te leren:

1. Verander één gewoonte tegelijk

Juist omdat het zo lastig is, is het goed om je op één ding tegelijk te concentreren, de kans dat je het dan vol kunt houden is groter.

2. Sluit aan bij bestaande gewoontes en activiteiten

Als je een gewoonte koppelt aan een andere activiteit die je al doet, dan ga je die twee activiteiten vanzelf met elkaar verbinden en wordt het gemakkelijker om ook de nieuwe gewoonte te doen.

Dus als je ’s ochtends je schoenen aantrekt kun je daarna meteen een was in de machine stoppen of in de droger. Als je je kinderen naar school hebt gebracht kun je meteen daarna de vloer dweilen. Als je de borden naar de keuken brengt, dan doe je gelijk daarna een rondje door het huis om rondslingerende spullen op te bergen. Voordat je je tanden gaat poetsen leg je eerst je kleding voor de volgende dag klaar.

3. Begin met één kleine verandering

Ik geloof in de kracht van de geleidelijkheid. Als je jezelf voorneemt om dagelijks een uur op te ruimen, dan is de kans groot dat je het niet volhoudt. Maar als je dagelijks een kwartier of zelfs tien minuten opruimt dan wordt het al veel gemakkelijker.

Andere voorbeelden zijn om dagelijks vijf papieren weg te doen of elke dag één tijdschrift. Op deze manier train je als het ware je opruimspieren. Na een tijdje zul je merken dat die vijf papieren je gemakkelijk afgaan. Misschien kun je er ook wel tien doen?

4. Focus op de actie, niet op het resultaat

Waar het om gaat is dat je elke dag de kleine actie doet die je je hebt voorgenomen. Dus als je tien minuten met opruimen bezig bent geweest, dan heb je je gewoonte uitgevoerd. In het begin heeft het misschien nog niet veel resultaat, maar dat komt vanzelf. Vandaag verplaats je misschien alleen dingen, morgen geeft je één voorwerp een eigen plaats, volgende week pak je alle losse dingen in een kamer op en over een paar maanden loop je zingend door het huis.

5. Hou je voortgang bij en beloon jezelf

Belonen werkt. Hou dus bij of je vandaag je nieuwe gewoonte hebt gedaan. Hou het luchtig, dus plak stickertjes of geef jezelf een zonnetje, elke keer als je je nieuwe gewoonte hebt uitgevoerd. Je kunt ook aan een financiële beloning denken: stop elke dag een euro in een potje en na twee maanden koop je daar iets voor wat je anders niet zou kopen. Iets wat helemaal voor jou is.

Hoger, sneller, verder, meer

Ik hoor vaak van klanten: zo moeilijk is het toch niet, dat opruimen en ordenen. Waarom lukt het dan niet? En inderdaad, de principes zijn niet ingewikkeld. Maar er zijn omstandigheden die het wel moeilijk maken.

In het algemeen is het leven veel drukker geworden. Er zijn steeds meer mogelijkheden en die willen we ook allemaal benutten. Er blijft minder tijd over voor het huishouden. Traditioneel was het huis het domein van de vrouw, maar die is steeds meer gaan werken en besteedt daardoor minder tijd aan het huis.

Bovendien hebben we veel meer spullen. Denk aan de hoeveelheid apparatuur en kleding en vergelijk dat maar eens met dertig jaar geleden (of vijftig jaar, dan wordt het verschil helemaal immens). Soms levert die apparatuur ook weer ordeningsproblemen op. Neem bijvoorbeeld digitale fotografie. Daardoor maak je veel meer foto’s. Die zijn dan wel digitaal, maar je moet ze toch opslaan en ordenen op de computer. Daarnaast moet je ook nog eens regelmatig een back up maken.

De hoeveelheid informatie die we tegenwoordig moeten verwerken is ook enorm toegenomen. E-mail en internet zijn er bij gekomen, maar het aantal papieren in ons leven wordt ook niet echt minder. Dat geldt niet alleen voor reclame en kranten (al dan niet gratis), maar ook voor de administratie: ziektekosten, pensioenregelingen, verschillende telefoon- en internetabonnementen. Het wordt er allemaal niet eenvoudiger en overzichtelijker op.

Kortom: we kunnen meer, we willen meer, we doen meer, we ontvangen meer informatie. Maar we komen er vaak niet meer aan toe om orde en structuur aan te brengen in al die informatie, al die activiteiten. Omdat er steeds meer spullen bij komen, kan het snel uit de hand lopen. En zie je door de bomen het bos niet meer. Dan is het helemaal niet raar om hulp te vragen, zodat je weer overzicht krijgt en weer verder kunt.

Bonnetjes

Mijn eerste organizingdaad van het jaar voor mezelf was om bonnetjes uit te zoeken. Ik heb een mapje waar ik die ingooi. Een aantal maanden of zelfs een half jaar. Dan puilt het mapje uit.

Als ik er dan weer eens iets bij wil stoppen, dan lukt dat niet goed. Een zeker teken dat het tijd wordt om het mapje op te ruimen. Zo bouw ik een 'natuurlijk' moment in en krijg ik vanzelf een signaal dat ik eens wat bonnetjes moet gaan weggooien.

Dat heb ik dus nu gedaan: alles wat ik niet meer herkende, waarvan ik niet meer wist waar het van was is weg. Ook de bonnen van boeken die ik al gelezen heb, kleding en schoenen die ik al een tijdje draag en CD's die ik al uit mijn hoofd ken.

Alleen een paar bonnen van recente aankopen (afgelopen december) heb ik er in laten zitten. Overigens stop ik in deze bonnenmap geen garantiebewijzen. Bonnen van apparaten en dergelijke liggen op een andere plek, want die bewaar ik natuurlijk wel minstens een jaar.

Schoenen poetsen

Het is zo'n eenvoudig klusje: schoenen poetsen. Duurt niet te lang en je ziet het resultaat. Maar ik geef toe: ik doe het bijna nooit.

De smoezen die ik gebruik: het zit niet in mijn systeem; het moet mooi weer zijn, zodat ik de schoenen buiten in kan spuiten met wax.
Smoezen inderdaad.

Nu had ik een paar weken geleden nieuwe schoenen gekocht met daarbij meteen de juiste kleur poets. Dat dan weer wel. En ik had goeie voornemens, om die schoenen dit keer te gaan poetsen voordat de kale plekken te zien zijn (meestal ga ik het pas doen als die er zijn en het dus eigenlijk al te laat is).

En vandaag was het mooi weer, die smoes verviel dus alvast.
Ik had nog een ander paar staan dat nieuwe hakken had gekregen en opgeborgen moest voor de winter. Bleek dezelfde kleur te zijn als die nieuwe schoenen. Ik heb ze allebei gepoetst. Het is niks, maar ik ben er heel tevreden over. Nu eens kijken of ik dit tot een maandelijkse gewoonte kan maken (vaker is niet realistisch). Eens kijken of het helpt als ik een taak opneem in Outlook.